Ket Naisayangkat ti Umuna a Pasnaan
Ni SHERMA E. BENOSA

NAAN-ANAY a pannakaasa dagiti mannurat. Dayta man ti nakita ti agdama a liderato ti gunglotayo a GUMIL Filipinas a maysa kadagiti kasapu

lan nga isayangkat ti gunglo tapno matulongan dagiti mannurat, nangruna dagiti agdadamo, a mangasa kadagiti plumada. Iti ngarud umuna a miting ti liderato kalpasan ti panagsapatada iti takem idi Mayo 11, 2009, nabuangay ti Workshop Committee a nadutokan a mangkita ken mangisayangkat kadagiti kasapulan a workshop.

Workshop para kadagiti agdadamo a mannurat, kameng man wenno saan ti gunglo, ti indatag ti komite a proposal nga inaprobaran met ti board. Naawagan daytoy a workshop iti Pasnaan.

Panggep ti Pasnaan a tulongan dagiti agngayangay a mannurat tapno maparang-ay ken maasa ti sagudayda nga agsurat iti Literatura Ilokana. Panggep pay daytoy nga ikkan iti atension dagiti agdadamo a mannurat tapno maingato met ti agpang dagiti lecture/workshop iti tinawen a kombension nasional.

TI UMUNA A PASNAAN
Babaen ti pannakitinnulong ti National Commission for Culture and the Arts (NCCA), Doña Josefa Edralin Marcos Elementary School, ken ti GUMIL Ilocos Norte iti GUMIL Filipinas, naisayangkat ti umuna a Pasnaan idi Marso 6-7, 2010 iti Currimao, Ilocos Norte.

Sangapulo a mannurat ti napili, napitpit, napanday ken natenneb iti lima a benneg: da Alma Martinez, Zaldy Fernandez, ken Quezon Javier iti sarita; ni Myrna Domingo iti sarilaysay; Leonardo Agunoy iti pangorona a daniw; Mark Limon iti bukanegan; ken Norma Fernando (insuno ni Salvacion Albano), Nepo Benitez, Mancielito Tacadena, ken Rolando Tubera iti daniw. Napili dagitoy a mannurat babaen dagiti insubmitirda a gapuananda nga isu met ti naarisit ken na-workshop iti Pasnaan.

Iti workshop proper, inggunamgunam ni Juan S.P. Hidalgo, Jr., dati a managing editor iti Bannawag ken maysa kadagiti mabigbig a mannurat nga Ilokano, a masapul ti “commitment” ken saldet tapno agbalin a pudpudno ken mapagtamdan a mannurat. Innayonna nga agbasa koma dagiti fellows kadagiti sinurat dagiti mabigbig a mannurat iti local ken world literature ta kadagitoy kano a sinurat a mainspirar ken makabukelda iti kabukbukodanda nga estilo. “Learn from the masters,” impaganetgetna.

Iti met daniw, inggunamgunam ni Hidalgo ti panagusar kadagiti “purple patches” wenno nabibileg a linia tapno makaputar iti napintas a daniw. “Uray no adda kapkapuy ti maysa a daniw, no addaan daytoy iti nabibileg a linia, mabalin nga agserbi dagitoy a linia a saving grace ti daniw,” kinunana. Innayonna a dagitoy ti ad-addanto a malaglagip dagiti agbasbasa.

Impasagepsep met ni Reynaldo A. Duque, Palanca Hall of Fame awardee ken dati nga Editor-in Chief ti Liwayway, ti naan-anay a panagsanay tapno makasuratda iti naisangsangayan a sarita.

“Kas koma iti bisikleta, masapul a sursuruen nga umuna no kasano a patarayen ti bisikleta sakbay a padasen a pagsirkuen wenno pagtambli-tamblingen,” innayonna.

Kinuna met ni Bannawag Managing Editor Cles B. Rambaud a liklikan koman dagiti mannurat ti agsurat kadagiti nadugdugdogen a tema. “No pagsaludsodandak no maipablaak ti kastoy a sinurat iti Bannawag… saan! Ta daytoy a tema, tema pay laeng idi. Nadugdugdogen. Makauma,” kinunana. Ketdi impaipusna a babaen iti kinamanagpartuat wenno creativity ti maysa a mannurat, mabalinna nga ikkan iti sabali nga anggulo ti nadugdogen a tema tapno mapabaro daytoy, kas koma iti insingasingna a panangbaliktad iti situasion. “Apay a saan a ti anak ti mangpabasa ken ni tatangna? Awan pay ti nangsurat iti kasta a tema,” kinunana kas komentona iti naidasar a sarita maipanggep iti panagproblema ti anak iti panagrigat dagiti naggannakna a mangisakad iti panagbasana.

Lohika met ken pagaramat kadagiti umno a balikas ti maysa kadagiti napaliiw ni Joel Manuel, prinsipal iti Banna National High School ken nagpaay met a maysa kadagiti panelist. Kinunana nga agsusurot ken lohikal koma dagiti pasamak iti sarita.

PAGPIGSAAN, PAGKAPSUTAN TI UMUNA A PASNAAN
Iti met biang dagiti naasa iti Pasnaan, kinunada nga adu ti naadalda manipud panangkritikar dagiti bangolan a mannurat kadagiti gapuananda kasta metten kadagiti komento dagiti dadduma pay a nakipagpaset. Sangsangkamaysada a nagkuna a maragsakanda ta naikkanda iti gundaway a makaadal kadagiti pagtamdanda a mannurat.

Ngem nupay positibo dagiti komento dagiti fellows iti Pasnaan, ad-adda ketdi a nadawat kadakuada dagiti makitada a pagkapsutan ti programa tapno mapasayaat dagiti sumarsarunonto pay a pannakaisayangkatna.

Dagiti nagbalin a rekomendasion dagiti fellows:

• At-atiddog koma ti Pasnaan. Bitin wenno kurang ti dua nga aldaw laeng.

• Maipatungpal koma ti oras. On time koma a mairugi ti workshop.

• Maikkan koma iti gundaway dagiti workshop fellows nga agsurat on-the-spot tapno mairaman dagiti sinuratda kadagiti makomentuan iti Pasnaan.

NO KAYATMO TI MAKATULONG ITI PASNAAN
Nupay makuna a balligi ti immuna a Pasnaan, adu latta pay dagiti kasapulan tapno agtultuloy daytoy a proyekto. Kangrunaan ditoyen ti kaadda koma ti madadaan a pundo.

Maysa kadagiti gapu iti panagballigi ti immuna a pannakaisayangkatna, isu ti kaadda ti financial assistance a naggapu iti National Commission for Culture and the Arts (NCCA). Nupay kasta, maminsan laeng iti makatawen a mangted ti NCCA iti pinansial a tulong iti maysa a grupo kultural. No ngarud gandaten ti gunglo ti mangisayangkat iti dua wenno tallo a Pasnaan iti makatawen, kasapulan ti dadduma pay a paggapuan ti pundo. Adda met dagiti wagas a panggep nga isayangkat ti gunglo tapno maaddaan iti tulong-a-pundo ngem ketdi, kasapulan latta pay ti proyekto ti naan-anay a pundo.

TI PUDNO A BALLIGI TI PASNAAN
Sapay koma ta agtultuloy ti Pasnaan babaen iti regget dagiti mangimatmaton iti Workshop Committee, dagiti host chapters, kasta met dagiti amin a naayat iti Literatura Ilokana, kameng man iti GUMIL wenno saan. Ken sapay koma ta pudno a naipasagepsep kadagiti fellows dagiti nayadal kadakuada ken mayaplikarda dagitoy kadagiti suratenda. Ta iti udina, ti pudno a balligi ti Pasnaan ket saan a ti naannayas a pannakaipatungpal daytoy no di ketdi iti makita a panagdur-as ken panagballigi dagiti fellows iti tay-ak ti panagsuratan.(B)

(Naipablaak iti Balikas, Nobiembre-Abril 2010 a bilang. Makita ti dadduma pay a ladawan iti Facebook ti Pasnaan)