Ni EFREN A. INOCENCIO
GUMIL Ilocos Norte
BIERNES, Hulio 3, 2009. Sinapami ti bimmangon. Imbilangmi ngamin a nagasat kadakami dayta nga aldaw ta maaddaan met laengen iti koneksion ti panagsursuratmi iti Iluko ken ti trabahomi a kas mannursuro iti eskuela publika. Daytoy ngamin ti aldaw ti pannakaangay ti seminar iti panagsuratan iti Iluko nga agpaay kadagiti estudiante ken mannursuro. Busat daytoy ti serye ti seminar ken lektiur a proyekto ti GUMIL Filipinas.
Impagarupmi no dakami ti makauna a dumanon iti Bacarra National Comprehensive High School, Bacarra, Ilocos Norte a pakaangayan ti seminar ngem nadanonmin ni Apo Reynaldo E. Andres, mannurat iti Bannawag ken agtrabtrabaho iti Mariano Marcos State University.
Ad-adda manen a nakigtotkami idi madanonmi iti hall a pakaangayan ti seminar ni Doktor Cecilia P. Aribuabo, Schools Division Superintendent ti Ilocos Norte nga agpaay a guest speaker. Kadua ti superintendente iti rabaw ti entablado ni Mr. Joel Lopez, Education Supervisor I iti Values Education iti Ilocos Norte ken agak-akem a prinsipal ti agsangaili a pagadalan.
Nairugi ti panglukat a programa babaen ti kanta a pagdaydayaw iti Namarsua, a sinaruno ti kanta a para iti bandera ti pagilian. Agpada dagitoy nga impaay dagiti kumakanta a mannursuro iti BNCHS.
Iti bitla ti superintendente, kinunana nga amin koma nga eskuela ket maaddaan iti kopia ti Bannawag tapno ad-adu pay ti maadal dagiti agad-adal maipanggep iti pagsasao nga Iluko. Imbilin pay ti superintendente kadagiti School Paper Advisers a mangilatangda koma iti paset dagiti pagiwarnak dagiti pagadalanda iti pakaimalditan dagiti maisurat iti Iluko. Nalagipmi la ket ngarud nga inkari daytoy ti superintendente idi nagsarita iti Induction Program dagiti nabutosan nga opisial ti GUMIL Filipinas a naangay iti Sangguniang Bayan Session Hall iti Currimao, Ilocos Norte. Linagip pay ti superintendente dagiti tiempo a panagduyosna met nga agsurat a kas iti kabsatna a ni Donel Pacis a nagsursurat iti Bannawag.
Nariknami ti panagduyos met dagiti padak a mannursuro nga agsurat iti Iluko idi iparangda dagiti aglektiur iti seminar. Agasem ta indaniwda ketdin ti panagyam-ammoda. Inkatawami ketdi ti bainmi agsipud ta dagiti met la sinuratmi iti Liwayway ti malagipdan idi batangmi met ti mayam-ammo. Nabayag ngamin bassit idi nga awan ti rimmuar a sinuratmi iti Bannawag.
Naisaruno iti opening program ti pannakaimula ti BANNAWAG Jubilee Tree iti paraangan ti BNCHS. Mismo a ni Superintendente Aribuabo ti nangimula iti patubo a mangga. Binayabay da GUMIL Filipinas President Elizabeth M. Raquel, Mr. Joel Lopez ken dadduma pay a dadaulo ti BNCHS ken ti GUMIL Ilocos Norte.
Agarup nagtibbayokami idi maammuanmi a saan a nakasangpet ni Apo Ariel S. Tabag, Entertainment Editor ti Bannawag ken Sekretario Heneral ti GUMIL Filipinas, a mangtratar koma iti Iluko Grammar. Rabak pay ketdin no dakami ti matiliwda a mangisuno kenkuana? Akuenmi ngamin nga uray agsursuratkamin, adu pay laeng ti rumbeng a sursuruenmi iti Gramatika Ilokana.
Pagpiaanna, nagbulontario ni Apo Reynaldo E. Andres a nangtratar iti Iluko Grammar. Inlawlawagna dagiti usar ti a ken nga. Kasta met ti ti ken iti. Nangted iti pagarigan iti pannakaaramat dagiti suffix (panilpo) ken prefix (pauna). Idi laeng a naamirismi a mapagsinsinnukatmi gayam no dadduma ti Ilokano ken Tagalog. No gayam Filipino ket yo idinto a no Iluko ket io. Kas koma no prinsipio, Iluko; no prinsipyo, Filipino.
Simmaruno a naisaang ni Balasang Leilani G. Adriano, Staff Reporter ti Ilocos Times. Trinatarna ti panagsuratan iti damag. Ingles ti lektiurna a naiparang iti LCD ngem inlawlawagna dagitoy iti Iluko. Kinunana a ti damag, masapul a sungbatanna dagiti saludsod nga asino, ania, sadino, kaano, apay ken kasano wenno iti Ingles, ti kunkunada a 5Ws & H (who, what, where, when, why, how).
Nagkakatawa met dagiti agseminar nga estudiante ken mannursuro idi iparang ni Apo Joel B. Manuel, mannurat iti Bannawag ken Prinsipal ti Banna National High School, dagiti daniw a sinurat dagiti estudiante iti high school iti ili a Banna. Nagmulagatda ketdi idi mangiruar ni Apo Manuel iti maysa a nadagsen a daniw.
Saan a nakadar-ay ni Miss Aileen Rambaud, mannurat iti Bannawag ken mangisursuro iti ili a Pinili, Ilocos Norte, a mangtratar koma iti salaysay. Pagpiaanna, siaalisto ni Apo Leonardo Agunoy, kolumnista iti Ilocos Times a nangisandi kenkuana. Apagisu met a simmangpet ni Daniel Nesperos, mannurat iti Bannawag, ket sinaruronganna dagiti imbatad ni Apo Agunoy. Imbinsabinsada dagiti mabalin a pangalaan iti salaysayen. Kas koma iti panag-interview, panag-research ken adu pay.
Napnek met a nagkatkatawa dagiti nagatendar iti seminar idi trataren ni Apo Jorge G. Placido ti panagsuratan iti Pakpakatawa. Adu ngamin dagiti nakakatkatawa a pangariganna.
“Saanyonton a kayat ti agsurat no isurok kadakayo dagiti bambanag a maipanggep iti ababa a sarita,” inkatawami met idi inawagandakami a mangilawlawag no kasano ti agsurat iti ababa a sarita. Ammomi ngamin a mapukawton ti regget dagiti ubbing a dumngeg no tratarenmi dagiti naggigidiatan dagiti sarita, elemento ti sarita ken dadduma pay a teoria ti panagsuratan. Ti ngarud inaramidmi, binunonganmi dagiti ag-seminar iti kopia ti maysa nga ababa a saritami. Imbasami daytoy kabayatan ti panangbasbasada met iti kopiada. Insamirami nga inlawlawag dagiti banag a madalapusanmi iti panangbasami iti sarita. Kas koma no nangalaanmi iti sinuratmi; no nangalaanmi iti paulomi; no apay a naaramat ti ti wenno iti, ti a wenno nga; no ’yan ti conflict; no kaano nga ag-paragraph; no kaano a mangrugi iti sabali a focus; no adda simbolo; ken adu pay a nadalapusanmi iti panangbasami iti sarita.
Naudi a naglektiur ni GUMIL Filipinas President Elizabeth M. Raquel. Inlawlawagna no kasano ti agaramid iti fillers wenno dagitay pagpunno iti kurang ti maysa a panid ti pagiwarnak.
Naisaruno ti Pangrikep a Programa kalpasan ti lektiur ni Mrs. Raquel.
Iti panagpasangomi a mangawat iti impaayda a sertipiko para kadagiti naglektiur, naimatanganmi ti pannakapnek kadagiti mata dagiti nagatendar iti seminar. Kas met iti pannakapnekmi, ta no adda naiburaymi, adda met naadalmi.#