Sarita ni JUAN S.P. HIDALGO, JR.

AY, ket wen, a, am-ammoyon ni Zul Nun nga anak da Mansour ken Shamsia. Naglatak idi agkampeon kadagiti pasalip iti kinnantaan iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw. Masansan a maawis nga agkanta kadagiti konsierto ken programa iti telebision. Kinapudnona, adun nga album dagiti kantana ti naghit. Bimmaknang iti panagkankantana. Nangbangon iti kompaniana iti recording, ket daytoy ti nagirekord kadagiti kantana.

Naragsak koman ni Zul Nun gapu ta nasayaaten ti biagna, ngem saan. Malidayan unay iti makitkitana a kinapanglaw ken pannakailupitlupit ti kalintegan dagiti kakailianna. Ammona no apay a kasta ti kasasaadda.

Sapasap ngamin ti panagtakaw dagiti lider iti politika ken dagiti pasurotda iti kuarta ti turay. Uray maidarumda, saanda met a madusa ta kakumplotda dagiti hues.

Awan ti panggedan ti riniwriw nga umili, ket no adda man bilang, bassit-usit met ti isuelsueldo dagiti amoda kadakuada. Adu nga umili ti napilitan nga agtrabaho iti ballasiw-taaw.

Agraira ti krimen gapu iti panagbisin dagiti umili.

Kasano ngata, Apo, a matulongak dagiti kakailiak a lumung-aw iti kasasaadda? salsaludsoden no kua ni Zul Nun iti Namarsua.

Maysa a tengnga ti rabii a panagkarkararag ni Zul Nun iti siledna, nagparang ti maysa nga agkabannuag a lalaki a nabalkot iti lawag. Kasla kawes dagiti nagkauna a Hudio ti suotna, ken nakasandalias iti lalat.

“Nabara a kablaaw, Zul Nun! Siak ni Aramel,” kinunana. “Dinengngeg ti Apo dagiti karkararagmo a mangtulong kadagiti kakailiam. Adtoy a binaonnak ti Apo tapno alaenka idiay Ngato. Sadiay, ikkannaka iti maysa a kanta.”

Masmasdaaw ni Zul Nun iti nangngegna. Ikkan ti Apo iti maysa a kanta? Ay, ket nagsayaaten! nakunana iti bagina.

Sakbay a makapagsao, iniggamanen ni Aramel ti maysa a takiagna ket timmayabdan. Sinalputda ti bobeda ken ti atep a di man la narikna ni Zul Nun dagitoy. Ket idi kitaenna iti baba, ti metten sibubukel a Filipinas ken dagiti taaw a nanglikmut itoy ti makitana! Apo, anian a pardasda nga agpalaw-ang. Linabasanda ti Bulan, ket mapandan kadagiti bituen!

Di napupuotan ni Zul Nun, kasla apagkirem pay ketdi no ar-arigen, naduktalanna laengen nga agtaktakderdan ken Aramel iti nalawa ken nakapimpintas a minuyongan. Natayengteng dagiti maris ditoy, ken nakaim-imnas ti bibrasion ti aglawlaw.

Nadumaduma dagiti sabong dagiti masetas ken kayo. Nakabangbanglo ti ayamuomda.

Nakasamsam-it ti kanta dagiti tumatayab nga agakar-akar kadagiti mula.

Adda nakapimpintas a musika a di ammo ti paggapuanna.

Nakaam-amo dagiti ugsa, alingo, leon, tigre, ken dadduma pay nga ayup nga agpaspasiar.

Iti asidegda, maysa a burayok nga agbaliwbaliw ti maris ti agpuspusuak a danumna.

Sumagmamano nga agtutubo a lallaki ken babbai ti nadumaduma a puli ti agpaspasiar iti minuyongan. Nagkawesda iti pumalayupoy a puraw a dumanon iti dapan. Kinitada ni Zul Nun, umis-isemda a nagtung-ed, kas panangkablaawda kenkuana, sa intuloyda ti nagna.

“Addata kadin iti Langit?” dinamag ni Zul Nun ken ni Aramel.

“Wen, ngem maysa laeng daytoy a pasetna,” insungbat ni Aramel.

Matmatmatan ni Zul Nun ti dakkel ken natayag a pasdek iti labes ti minuyongan  idi maysa pay a lalaki nga agkabannuag ken nagkawes met iti kas ken ni Aramel ti immasideg kadakuada. Adda iggemna a nalukot a papel. Siraragsak a nangkablaaw ken ni Zul Nun, ket inyam-ammona ti bagina a Lemuel.

Nagtugawda iti marmol a bangko, a nagtengngaanda ni Zul Nun. Inukrad ni Lemuel ti iggemna a papel. Dua a panid daytoy a komposision ti musika nga adda lirikona. Naisurat ti liriko iti Iluko a lengguahe ni Zul Nun. Ket napauluan ti piesa iti ”Kanta ni Zul Nun”, ken “Musika ken Lirika ni Lemuel.”

“Gapu ta addaanka iti napintas a timek,” kinuna ni Lemuel, “sika ti nagnunumuanmi a mangkanta iti daytoy. Daytoy ti sagut ti Apo a Namarsua kadagiti kailiam… ken iti sangkataoan.”

“Mapadayawanak unay, Apo, iti panangpiliyo kaniak,” kinuna ni Zul Nun a sipapakumbaba. “Ngem saanak sa a maikari…”

Umis-isem a nagkinnita da Aramel ken Lemuel.

“Maikarika, Zul Nun, isu nga innaladaka ditoy,” kinuna ni Lemuel. “Ita, padasenta a basaen ken kantaen ‘toy piesa…”

Idi rugianen da Zul Nun ken Lemuel a basaen ken kantaen ti piesa, nagpakada ni Aramel ta isaganana ti Orkestra ken ti Boses a mangampaniar ken ni Zul Nun.

Nasdaaw ni Zul Nun iti darasna a nang-master iti kanta. Naminsan pay, timmakder iti adayo bassit a sango ni Lemuel sa kinantana ti piesa.

Nagsardeng dagiti tao nga agpaspasiar iti minuyongan ket immasidegda nga agdengngeg.

Nagsardeng dagiti tumatayab nga agkanta ket nagdengngegda.

Immay met nagdengngeg dagiti ayup.

Idi malpas ni Zul Nun ti kanta, nagsipsipat ni Lemuel ken dagiti agpaspasiar iti minuyongan.

Intuloy dagiti tumatayab ti nagkanta iti nasamsam-it pay.

Medio naglagtolagto met dagiti ayup iti ragsakda.

“Naalamon!” kinuna ni Lemuel.

“Agyamanak.” Nagtamed ni Zul Nun.

“Ita, inta irekord ti kantam,” kinuna ni Lemuel.

Napanda iti dakkel ken natayag a pasdek. Simrekda iti likudan ti maysa a dakkel a teatro. Nasdaaw ni Zul Nun idi makitana ti rinibribu nga agbuya, ken lima gasut a kameng ti Orkestra ken sangaribu a kameng ti Boses iti entablado. Adda amin dita ti nadumaduma a puli ti Tao. Nagkawesda met amin iti puraw.

Nagsisipat dagiti agbuya idi agparangda ken Lemuel iti entablado.

Nagsarimadeng ni Zul Nun idi awisen ni Lemuel nga agpatengngada iti entablado.

“Kantaem ti piesa,” kinuna ni Lemuel. “Ammomon ti aramidem…”

Nupay nasanayen ni Zul Nun nga agpabuya iti sango ti rinibu a tao, mabayag no kua ti panagsagsaganada. Adu a rehersal. Saan a kastoy nga itay laeng a sinanayna ti kanta ket adtoyen nga agkanta iti sango dagiti nailangitan a parsua. Pudno a sabali ti nagawatanna itay iti sao ni Lemuel nga irekordda ti kanta, kas koma iti estudio.

Sineniasan ni Lemuel nga agsagana. Ni gayam Lemuel met laeng ti Maestro ti Orkestra ken ti Boses.

Nagtilmon ni Zul Nun, binabasana dagiti bibigna. Immanges iti nauneg. Ket idi agtokaren ti Orkestra a mangirubuat iti piesa, sinayaatnan ti takderna.

Iti amin a kabaelanna, kinanta ni Zul Nun ti piesa. Karugrugina pay laeng, nagsisipaten dagiti agbuya. Ket bayat ti panagkantana, agbaliwbaliw ti maris ti lawag a nanglayus iti teatro.

Awan ti pangyarigan ni Zul Nun iti kinaindaklan ti panangtokar ti Orkestra ken panangkanta ti Boses iti piesa kadagiti obra maestra iti Daga, manipud punganay agingga iti agdama.

Ket bayat ti panagkanta ken panagdengngegna met iti musika ti Orkestra ken kanta ti Boses, narikna ni Zul Nun ti naisangsangayan a bileg a nanglapunos kenkuana. Agliplippias ti rag-ona. Kasla maitaytayok iti nagtakderanna.

Apaman a naggibus ti kanta ken ti tokar, sangsangkamaysa a timmakder dagiti agbuybuya ket nagsisipatda. “Bravo! Bravo!” inulit-ulitda a kinuna.

Nagtamed ni Zul Nun. Inasitgan ni Lemuel ket nagdinnakulapda. Sinango ni Lemuel dagiti kameng ti Orkestra ket pinatakderna ida. Sabali manen a sipsipat ti simmaruno. Nagtamed ni Lemuel ken dagiti kameng ti Orkestra ken ti Boses.

Maysa a napintas a babai a nagiggem iti nalukot a papel ken naiplastik a CD ti immasideg kada Lemuel ken Zul Nun. Inyawatna dagiti iggemna ken ni Lemuel.

Sinango ni Lemuel ni Zul Nun. “Adtoy ti komposision ti kanta ken musika, ken ti CD a nakairekordan ti piesa,” kinunana. “Awatem a kas sagutmi kenka, kadagiti kailiam, ken iti sangkatawan.”

Inawat ni Zul Nun dagiti sagut. “Agyamanak unay-unay!” kinunana a makalua pay iti ragsakna. Sinangona dagiti agbuybuya. “Agyamanak met kadakayo amin nga adda ditoy! Dios ti agngina!” Ket nagtamed manen. Nagsisipat manen dagiti agbuya.

Intulod ni Aramel ni Zul Nun iti siled a naggapuanna. Apagpukaw ni Aramel, kinita ni Zul Nun ti relo iti lamisaanna. Alas dose uno. Napa-Ne! Ania, maysa a minuto laeng ti kaawanna ditoy siledna? Ket no nagbayag idiay Ngato? Ania ti kayatna a sawen? Arig nagsardeng ti oras, wenno awan ti oras, idiay Ngato?

Inruarna ti CD iti plastik a nakaibalayanna. Inserrekna ti CD iti kompiuterna. Nagusar iti headphone sa pinatokarna ti CD. Uray la napakidem idi mangngegnan ti piesa. Iti panagriknana, malaplapunos iti naisangsangayan a bileg, wenno rag-o, ket kurangna laengen a tumpaw iti nagtugawanna.

“Nagpintasen!” nayesngawna idi aggibus ti piesa.

Kabigatanna, impangngegna kadagiti dadakkel ken kakabsatna ti piesa. Napalalo a siddaaw ken ragsak dagitoy idi mangngegda daytoy.

“Nangal-alaam iti kasta a musika, Barok?” kinuna ti amana.

Agkatkatawa ni Zul Nun a simmungbat: “Idiay Ngato, Tatang.” Intudona ti ngato. “Insagut ni Apo Dios!”

Iti kompaniana iti rekording, nagpakopia ni Zul Nun iti adu a CD. Imprintana met ti piesa a kakuyog dagiti CD.

Winarasanna dagiti opisina ti Palasio ti Malakanyang, opisina dagiti ahensia ti turay, opisina dagiti senador ken diputado, dagiti gobernador, mayor, ken dagiti barangay chairman; dagiti nasional ken lokal nga estasion ti radio ken telebision, dagiti publikasion, dagiti  pagtagilakuan iti rekord; dagiti pangulo dagiti unibersidad, kolehio ti musika, ken am-ammona a kompositor ken kumakanta; ken dagiti ganggannaet nga embahada.

Ania pay, iti dua laeng a lawas, naglataken ti “Kanta ni Zul Nun” iti pagilian.

Nagsasaruno dagiti lokal ken internasional a kameng ti tri-media a nanginterbiu kenkuana.

Inserrek pay ni Zul Nun ti kantana iti blog-na iti Internet ken iti YouTube, mabalin nga i-download ti asino man a mayat. Inallawat ti nadumaduma a website ti kanta. Awan sardayna ti panagsaknap ti kanta iti sangalubongan.

Binantayan ni Zul Nun, dagiti kameng ti recording company-na, ken dagiti gagayyemna, ti reaksion dagiti makangngeg iti piesa. Bin-ig a panangdayaw iti piesa ti nangngeg ken nabasada iti tri-media ken kadagiti website.

Maysa a website dagiti Puraw a Mistiko ti nangabbukay iti interes ni Zul Nun. Kinuna ti maysa a mistiko a napaliiwda ti panagbalbaliw ti bibrasion ti planeta a Daga. Inakas ken impaawer iti law-ang ti “Kanta ni Zul Nun” dagiti negatibo wenno dakes a bibrasion a nangbalkot iti planeta a Daga, ket simmukat ti positibo ken nasayaat a bibrasion.

“Daytoy nga impormasion ti ur-urayek!” kinuna ni Zul Nun.

Kinontakna a dagus ti website dagiti Puraw a Mistiko. Kiniddawna ti pannakiumanna kadakuada, ken no kasano ken sadino ti pakasarakanna iti pannakabagida.

“Umayakto iti opisinam iti kompaniam,” kinuna ti Mistiko. Imbagana ti aldaw ken oras.

Ket immay nga agpayso ti Mistiko. Gagangay a Filipino ti langana ken gagangay ti kawesna.

Inruar ni Zul Nun ti orihinal a kopia ti piesa. Iti lamisaan, nagabayda a nangbasa kadagiti nota ken balikas ti kanta.

“Kada nota ken silaba ti kada balikas ti piesa,” inlawlawag ti Mistiko, “mangparnuay iti nakabilbileg a maris ken bibrasion, ket amin a makangngeg ken sagiden ti piesa, adda panagbalbaliw a mapasamak, a napintas ti banagna.

“Kada nota ken silaba ti balikas ti kanta,” innayon pay ti Mistiko, “papigsaenna dagiti elemento a mangbukel iti tao— daga, danum, apuy, angin, ken ether; kadagiti ayup iti takdang ken dandanum—uppat nga elemento; ken tumatayab— tallo nga elemento; kadagiti insekto— dua nga elemento; ken mula— maysa nga elemento. Ken uray dagiti mineral, bumileg dagiti atomo a mangbukel kadagitoy.”

Napalalo ti siddaaw ni Zul Nun iti nangngegna.

“Pagarigan, daytoy a nota para iti utek, a papigsaen pay ti silaba ti balikas.” Intudo ti Mistiko ti nota ken ti silaba ti balikas. “Daytoy met ti para iti puso ken kadagiti bara…”

Naamiris ni Zul Nun nga adda nota ken silaba dagiti balikas ti lengguahena nga agpaay iti amin a paset ti bagi ti tao. Insaruno ti Mistiko a dinakamat dagiti sabali pay nga ayup, tumatayab, insekto, mula ken mineral.

“Adda ditoy aminen a pakabuklan ti planeta a Daga ken amin a nabiag ditoy!” nayesngaw ni Zul Nun.

“Wen,” kinuna ti Mistiko. “Daytoy ti Piesa ti Pannakaparnuay…”

“Adda kad met para iti kararua ti Tao?” dinamag ni Zul Nun.

Nagwingiwing ti Mistiko. “Ngem kas idi punganay, inikkan ti Namarsua ti Tao iti Saririt iti puso ken isip tapno nawaya a mangpili iti kayatna a pagbalinan.”

Kalpasanna, nagpakadan ti Mistiko.

Simmupiat dagiti Nangisit a Mistiko, inreport ti Puraw a Mistiko iti website-da, ket pinadasda a balkoten manen ti Daga iti negatibo a bibrasion, ngem napaayda. No mangngegda ti musika ken ti kanta, wenno madalapus ida ti bibrasion ti piesa, kasla maur-uramda ket dida ammo ti pagkamkamangan ken paglemlemmenganda. Dagiti met demonio, ay, mawarawara ti bagida. Kayatna a sawen, dagiti atomo a mangbukel iti bagida, ta uray no ibagatayo nga espirituda, atomo pay laeng ti mangbukel iti bagida. Ania pay, ad-addan nga aggigianda iti Impierno, wenno iti uneg ti Daga ken taaw, wenno iti law-ang nga adayo iti Daga.

Gapu ta nabalkoten ti Daga iti positibo ken napintas a bibrasion, napasamak ti in-inut a panagbalbaliw ti puso dagiti tao, agraman dagiti narungsot nga ayup ken tumatayab. Nagarin ti Ayat iti puso, ket kasla maymaysa a gutok ti mangngeg iti sangalubongan.

Napukaw ti kurapsion iti turay. Naisubli ti hustisia kadagiti napanglaw.

Imburay dagiti babaknang a pagilian ken umili ti kinabaknangda kadagiti napanglaw a pagilian ken umili. Nabangon ti adu a pagsapulan, nagawid dagiti napan nangged iti ganggannaet, ket agkurkurang pay ketdin ti bilang ti agtrabaho. Napukaw ti kinapanglaw, pimmigsa dagiti adda iti akintengnga a benneg ti gimong, ken ad-adda pay a bimmaknang dagiti sigud a baknang.

In-inut a napukaw ti krimen gapu iti kinapanglaw.

Gapu iti bileg ti piesa ni Zul Nun, simmalun-at dagiti tao, ayup ken tumatayab, ken nabiag iti kadandanuman. Limmasbang dagiti mula, immadu ti bungada, immadu ti itlog dagiti manok, tumatayab, agraman uleg. Ket kurangna laengen nga ibagatayo a nagbalin manen a kabakiran dagiti bantay ken tanap.

Kangrunaanna, nagbansag a ngimmato ti espiritual ken intelektual nga agpang ti sangkataoan.

“Apo, kastoy la koman nga agnanayon!” inkarkararag ni Zul Nun.

Masansan ti komperensia idiay Impierno. Masikoran dagiti Sairo ta dida makapan iti rabaw ti Daga tapno sairuenda dagiti tao. Ibilangda pay ketdin a maipuppupokda sadiay, ket no kua, isuda pay ketdin ti agkakabil a pangipapasanda iti dukotda. No kua met, dagiti kararua a madusdusa ti papananda ket agum-umada a mangparparigat kadagitoy.

Pinagreport ni Saitan ti sekretariona maipapan iti kasasaad ti Daga, iti maysa manen a komperensia dagiti lider ti Impierno.

“Ania, ania ti aramidentayo?” kinuna ni Zrpr, maysa a lider ti Impierno kadagiti padana a lider iti nagbukel a lamisaan.

No agpanunot dagiti lider a Sairo, uray la umap-apuy ti tuktok ti uloda a kasla bulkan. Ngem kasla bulkan met ita dagiti uloda a kunam lan’ naibusanen iti ipugsoda nga apuy.

Maysa a pandek a Sairo, ni Ygym a babaonen ni Zrpr, ti agtugtugaw iti likudan ti apona ti timmakder, nagsig-am a pangalana iti atension dagiti lider.

“Adda kayatmo nga ibaga, Pandek?” kinuna ni Saitan.

Gapu ta kataytayag ti lamisaan ni Ygym, pinaatiddogna ti bagina, ket kasla bislaken ti kaingpisna. “Adda, no palubosandak…”

“Agsaoka ngarud.”

“Kadagiti napalpalabas a mitingyo, awan sabali a dinakdakamatyo no di ti ’Kanta ni Zul Nun’. Dagiti positibo a bileg daytoy. Nga awan ti maaramidan ti Impierno a mang –“

“Diretsuem ti agsao!” masemsem ni Saitan. “Ti dimi ammo ti ibagam.”

Nagtilmon ni Ygym, uray awan met ti matilmonna. “Iti ’Kanta ni Zul Nun’, adda makitak a mabalintayo a dadaelen…”

Napa-Ah ken napanganga dagiti lider.

“Kasano? Darasem nga ibaga!” gimluong pay ti timek ni Saitan ket binaliwanna ti plastarna a nagtugaw iti bimmeggang a tronona.

Iti maikadua a gundaway, nagtilmon manen ni Ygym uray awan met ti matilmonna. Inalusiis ni Zrpr iti tugawna ket kinusilapanna ti babaonenna.

“Naisurat ti liriko ti piesa iti lengguahe ni Zul Nun. Ammotayo a kaaduan a pagilian iti Daga ti di makaawat iti lengguahe ni Zul Nun, ket panagkunak, no yaramidantayo ti musika ni Zul Nun iti liriko nga usarentayo dagiti sabasabali a lengguahe iti Daga, mapukaw ti kagudua a bileg ti piesa! Iti sabali a pannao, usarentayo ti melodia ni Zul Nun ngem sabasabali ti lirikona!”

Napatakder ni Saitan a bulonna a nagkuna: ”Adaptation ti kayatmo a sawen!” Nagpalakpak, ken naggarakgak. Arig nakigiddan met dagiti lider a timmakder, nagsisipat, ken naggarakgak. Uray la nagginggined, nagkimkimat ken naggurgurruod iti Impierno iti ragsakda.

Ni laeng Zrpr ti di timmakder, nagsipat, ken naggarakgak. Nginarietanna ni Ygym. Ginammatanna ni pandek ngem kellaat a nagsubli ni Ygym iti sigud a tayagna ket di nagammatan ti apona. Ad-adda a nagpungtot ni Zrpr ket arig kinammetna ti ulo ti pandek sa inyasidegna iti rupana.

“Apay a dimo imbaga kaniak nga immuna, ha? Kayatnak a rimbawan, ania?” Dina inurayen ti sungbat ti pandek ket impennekna nga inwallages daytoy. Immawer ni Ygym a di ammo no sadino a suli ti Impierno ti nagdissuanna.

Plinano ni Saitan ken dagiti liderna dagiti addang a surotenda. Innagananda dagiti tao a makabael nga agaramid iti liriko a mayataday iti melodia wenno ayug ti ”Kanta ni Zul Nun” manipud iti Nasional a Lengguahe agingga iti kabassitan a dialekto ti kada pagilian.

Nangbangonda iti baro a pasdekda a pannakaopisina, kompania ti panagirekord, ken kompania ti tri-media iti kabesera dagiti pagilian. Iti sirok dagiti pasdek, nagaramidda kadagiti dadakkel ken agsisilpo nga usok a pagpainganda tapno saan ida madalapus dagiti bibrasion ti orihinal a ”Kanta ni Zul Nun”.

Immuna a naipakpakaammo iti tri-media ken Internet kadagiti tao ti maisagsagana a patarus ti liriko ti Kanta ni Zul Nun tapno maawis ti imatang dagiti tao. Gagangay iti tao a mangammo, ken mangawat, iti ania man a kabarbaro a banag, ket saan a nakakaskasdaaw nga idi maiwaras ti ti Kanta ni Zul Nun, sinikbabda a dagus— ta impagarupda a pudno a patarus daytoy a saan ketdi nga ”adaptation” wenno nasabalian ti lirikona. Nagiinnuna pay ketdi nga impatayab dagiti estasion ti radio, telebision, cell phone, ken ti Internet ti baro a piesa.

Binallaagan dagiti Puraw a Mistiko ti sangkataoan a dida us-usaren ti baro a bersion ta mapukaw no kua ti birtud nga adda iti orihinal a bersion. Dinakamatda dagiti peggad nga itden ti baro a bersion ti piesa iti planeta a Daga.

Ngem saan nga intaltalek dagiti tattao dagiti Mistiko. Maragsakanda ketdi ta maawatandan ti kunada a liriko ti Kanta ni Zul Nun, ket kabaelanda payen a kantaen iti bukodda a lengguahe. Naglatak dagiti baro a bersion ti piesa iti sangalubongan iti sumagmamano laeng a lawas.

Naglabbet a danag ken liday ti narikna ni Zul Nun iti napasamak. Ammona lattan nga aramid dagiti Sairo, Nangisit a Mistiko, ken dagiti pasurotda daytoy. Iti napasamak iti kantana, a sabalin ti lirikona nupay isu met laeng a melodia, kagudua ti bileg ti piesa ti napukaw.

“Apo a Mannakabalin Amin,” inkararagna, “dimo koma ipalubos nga agsubli manen ti sangkataoan iti kinadakes.”

Kinontak ni Zul Nun dagiti mabigbig a lider dagiti pammati ti lubong. “Ania ti aramidentayo, agkakasirib nga Aapo?” kinunana. Ngem awan ti maisungbatda kenkuana no di, “Ay, ket agkararagtayo, a, iti Apo.”

Kinontak met ni Zul Nun dagiti kameng ti Puraw a Mistiko iti website. “Ni la Apo Diosen ti makasungbat kenka, Apo Zul Nun,” kinunada met.

Gapu ta kagudua laengen ti bileg ti Kanta ni Zul Nun, naaddaan dagiti Sairo, Nangisit a Mistiko, ken dagiti pasurotda iti nalawlawa a paggunayan ken ad-adu a gundaway a mangsairo kadagiti tao. Mangrugi manen nga agparang dagiti pagilasinan ti kinadakes. Kasla napuskol ken nangisit nga ulep ti in-inut a mangbalbalkot iti Daga.

Napalalo ti ragsak ni Saitan iti napasamak. Nangawag iti maysa a miting dagiti lider ti Impierno. Idi makatugawda aminen iti lawlaw ti nagbukel a lamisaan, kinita ni Saitan ni Zrpr.

“Zrpr, ’yan ti pandek a babaonem?” dinamag ni Saitan.

Timmakder ni Zrpr. Medio nagkutukot dagiti tumengna ta nagparikna nga adda dakes a mapasamakna. “Tinalawannak, Apo. Diak ammo ti ’yanna.”

“Wenno pinapanawmo? Kaamakmo ta nasirsirib gayam ngem sika, saan?”

“Wen, ehe, saan, Apo!”

Nageellek dagiti lider.

Timmakder ni Saitan ket intupakna ti kanigid a dapanna. Nagginggined ti Impierno.

“Inka sapulen! Ora mismo, idatagmo kaniak!” Naggurruod ti timek ni Saitan.

Dinagdagus ni Zrpr ti pimmanaw. Apagpanawna, rimmuar ni Ygym iti sirok ti lamisaan a ’yan ti tugaw ni Zrpr.

“Addaak ditoy, Apo dagiti aapo,” kinunana. Timmakder iti tugaw ni Zrpr tapno makitada a nasayaat.

Nagsisipat dagiti lider. Nagbalin nga idoloda ni Ygym.

“Sikan ti sumukat iti dagmel nga apom. Isu ti agbalin a babaonem,” kinuna ni Saitan.

Nagsisipat dagiti lider.

Iti ragsak ni Ygym, immatiddog dagiti sarana iti tallo a pulgada, timmadem dagiti saongna a kas iti espada ti samurai, immatiddog ken rimmakab dagiti lapayagna iti dua a pulgada, dagiti kukona iti maysa a pulgada, ken immatiddog iti sangametro ti ipusna.

Rinugian ni Saitan ti mitingda. Rinepaso ti sekretariona ti napasamak iti Daga, ket inggibusna iti panagballigi ti singasing ni Ygym.

“Ita,” kinuna ni Saitan, “ania ti napanunotyo nga isarunotayo tapno naan-anayen ti panagballigi ti kinadakes iti Daga?”

Awan ti mayat nga agsao kadagiti lider. Intayag ni Ygym ti kanigidna. Tinung-edan ni Saitan.

“Raraemek nga Apo dagiti aapo, ken kabaddungalak a lider ti Impierno…” inrugi ni Ygym, a timmakder iti tugawna tapno makitada amin.

Nagtanektek dagiti kanigid a ramay ni Saitan iti pasamano ti tronona. Nagsakuntip. No adda man kagurgurana kadagiti pasurotna isu dagitay nalaing nga agpasakalye no agsaoda. Ngem tineppelanna ti riknana ita ta ammona nga adda la ketdi pagsayaatanda ti ibaga daytoy pandek a dida ammo.

“Binukibokko ti pakasaritaan ti musika ti tao iti Daga, manipud idi un-unana a tiempo agingga iti agdama,” intuloy ni Ygym. “Ania ngata no yaramidantayo ti piesa ni Zul Nun iti bersion a rock ken dadduma pay a naariangga ken makatikaw a musika a pakaloklokuan ita dagiti tao?”

Nasippaw a dagus ni Saitan ken dagiti lider ti kayat ni Ygym a maaramid. Kas iti immuna a singasing ni Ygym, timmakder ni Saitan, naggarakgak nga agsipsipat. Ket timmulad met dagiti lider. Ania pay, nagkimatkimat ken naggurugurruod ken nagginggined manen ti Impierno iti ragsakda. Gapu itoy, inngato pay ni Saitan ti ranggo ni Ygym iti sangkagerret.

Rinugianda ti naginagan kadagiti nalaing a kompositor ken kumakanta iti rock. Uray la ikantada pay, ken pinagrimada pay, ti nagan dagiti kompositor ken kumakanta iti rock, ta ibilangda a kaaliadoda dagitoy nga agiwarwaras kadagiti negatibo a bibrasion iti Daga.

“Masapul nga adda kakuykuyog ti rock a droga,” insingasing ni Ygym.

“Ken porno,” inkidday nga innayon pay ti maysa a lider a sigud nga artista ti indie film.

“Ken pakuyogantayo manen ti kada CD, DVD, etcetera, iti Sairo,” kinuna ti maysa a nagpresidente iti bassit a pagilian.

Nakigtot ni Zul Nun a mamigbigat idi mangngegna iti radio ti rock a bersion ti piesana. Tinakderanna ti dina pay nalpas a pamigatna. Mariribukan unay. Medio maul-ulaw pay ketdi, ket yamakna no alta presion daytoy marikriknana.

“Ay, Apo, awanen, awanen…”  Intugawna iti sopa iti laem sa tinapayana ti rupana.

Kinasaritana ti pamiliana ket inlawlawagna ti napasamak. Ammon ti pamiliana dagiti dakes nga epekto ti pannakabaliw ti teksto ti piesa iti nadumaduma a lengguahe ti lubong.

“…Ket iti panangaramidda iti baro a bersion ti piesa iti rock, napukawen a namimpinsan ti bileg ti orihinal a piesa,” ingibus ni Zul Nun.

Agpampanunot ti amana. Kinunana, “Agarup sangapulon a tawen ti napalabas idi mairuar ti piesa. Ipapan dagiti tao a daanen daytoy, nagbalinen a klasika, ket nasayaat no maipangngeg manen, ngem iti sabali a porma, iti rock, kas pangarigan.”

“Ket ania ti mapasamak itan?” sinaludsod ti inana.

Nakaun-uneg ti sennaay ni Zul Nun a simmungbat. “Nanang, agsublitay manen iti kasasaad sakbay a nairuar ti piesa… kurapsion, inhustisia, kinapanglaw, krimen…”

“…Gubat, rebelion, terorismo, epidemia, pannakadadael ti ekonomia ti lubong!” innayon ti adina.

“Aysusapo!” nayesngaw ti inana ket nangurus pay. “Ania itan ti aramidentayo?”

“Agkararag iti Apo a Namarsua tapno kaasiannatayo,” insungbat ni Zul Nun.

No kua, malagip ni Zul Nun nga asitgan manen dagiti pangulo dagiti pammati ken dagiti kameng ti Puraw a Mistiko. Ngem ammona a maymaysa laeng ti ibagada kenkuana: “Agkararagtayo iti Apo a Namarsua bareng kaasiannatayo.”

Pudno, iti uneg laeng ti lima a tawen, naan-anayen ti pannakabalkot manen ti Daga iti dakes a bibrasion. Naakas a namimpinsan ti Ayat iti puso ti dakdakkel a paset ti Sangkatawan. Rimmimbaw ti kurapsion, inhustisia, bisin, krimen, riribuk, ken sakit. Ket bimtak dagiti gubat kadagiti nasion gapu iti agum ken di panagkikinnaawatan. Di mabilang ti natnatay nga imbunga ti kinadakes.

“Balligi! Balligi!” impukpukkaw ken insipsipat dagiti Sairo, dagiti Nangisit a Mistiko, ken dagiti pasurotda. Kayatda a sawen a kukuada manen ti Daga.

Iti Impierno, riniwriw ti kararua a nainayon. Insardengen dagiti para lista kadagiti agsangpet a kararua ti aramidda ta rinibribu ti aggigiddan nga isangpet dagiti Sairo. Sakbay a maipuruak dagiti kararua iti umap-apuy ken agburburek a tanap, pagum-umaan nga umuna dagiti Sairo a manmansuen ida. Ket idi maipuruakda iti destinoda iti tanap, sarabuen ida dagiti madusdusa a kararua iti manso ken no ania ditan a mangparigat pay kadakuada.

Idiay Langit, riniwriw met dagiti naawat. Inabrasa ida dagiti simmarabo. Ket adda pay musika ken kankanta a paset ti seremoniada.

Kurangna la nga agarubos a dara dagiti lua ni Zul Nun iti panagkararagna iti Apo.

“Apo, ay, Apo, kaasiam dagiti annakmo. Isublim kadi manen ti Ayat ken Kappia iti Daga!”

Ket maysa a tengnga ti rabii, bayat ti panagkarkararagna manen, kellaat a nagparang ni Aramel iti abayna.

“Nabara a kablaaw, Zul Nun,” kinuna ni Aramel. “Dinengngeg ti Apo a Mannakabalin Amin dagiti un-unnoymo, ket binaonnak tapno alaenka manen idiay Ngato.”

Kasla nakaad-adu a siit ti nabag-ot iti barukong ni Zul Nun iti nangngegna. “Apo Aramel, ikkannak kadi manen ti Apo a Namarsua iti baro a kanta?”

“Wen.”

Sakbay a makapagyaman ni Zul Nun, iniggamanen ni Aramel ti maysa a takiagna, ket timmayabdan. Apagkirem, addada manen iti nalawa ken nakapimpintas a hardin ti Langit. Adda ditan nga agur-uray ni Lemuel, nga adda iggemna a nalukot a papel. Nabara ti kablaawna ken ni Zul Nun.

Nakapimpintas dagiti sabong dagiti mula.

Nakabangbanglo ti ayamuom dagiti sabong.

Nakapimpintas ti musika a di maitudo ti paggapuan ken papananna.

Nakasamsam-it ti kanta dagiti tumatayab nga agakar-akar kadagiti mula.

Agbaliwbaliw latta met ti maris ti danum nga agburayok iti maysa a paset ti hardin.

Adu ti tao ken ayup nga agpaspasiar iti minuyongan. Tung-ed ken isem ti inkablaaw dagiti tao ken ni Zul Nun; nagtamed met dagiti ayup kenkuana.

Nagtugawda iti bangko a marmol a nagtengngaanda ni Zul Nun. Inukrad ni Lemuel ti papel ket nakita ni Zul Nun a maysa manen a komposision ti musika daytoy. Napauluan ti piesa iti Kanta ni Zul Nun, Paset 2 ken Musika ken Lirika ni Lemuel. Kas iti umuna a piesa, naisurat ti lirika iti lengguahe ni Zul Nun.

“Daytoy ti piesa a mangdalus iti Daga,” kinuna ni Lemuel.

Napanganga ni Zul Nun. “Kas idi panawen ni Noe, Apo?”

“Wen, ken nasursurok pay,” insungbat ni Lemuel.

Nagkintayeg ni Zul Nun iti nangngegna. “Daytoy kadin ti kanta a pangukom ti Apo?”

“Saan pay. Ngem makitamto ti epektona,” insungbat ni Lemuel.

Idi rugian a basaen ken kantaen da Lemuel ken Zul Nun ti piesa, nagpakada ni Aramel ta isaganana ti Orkestra ken ti Boses a mangampaniar ken ni Zul Nun.

Nababa laeng ti panangkanta ni Zul Nun iti piesa, ta kasta ti balakad ni Lemuel.

Nadlaw ni Zul Nun a nagsardeng nga agkanta dagiti tumatayab ket pimmanawda.

Immadayo dagiti agpaspasiar a tao ken ayup.

Bimmassit ti danum ti burayok ken nagsardeng nga agbaliwbaliw dagiti maris ti danumna.

Nanglaylay dagiti mula ket adda pay dagiti sabong ken bunga a nagtinnag iti daga.

Uray ti nasam-it a musika a di ammo ti paggapuan ken papananna, nagpukaw met.

Idi malpas ni Zul Nun ti kantana, imbagana dagiti paliiwna ken ni Lemuel.

“Kasta ti bileg ti kantam,” kinuna ni Lemuel. “No kampaniaran ti Orkestra ken ti Boses, maminriwriw ti bilegna!”

Saan a makatimek ni Zul Nun. Dina maawatan no apay nga agkinkintayeg ti kaungganna iti dina mailadawan nga epekto ti kantana ken ti musika ti Orkestra ken ti Boses iti Daga.

Pinisel ni Lemuel ti kanawan a dakulap ni Zul Nun ket napukaw dagiti kintayeg ti naud-udi.

“Intan. Ur-urayendatan. Uray ania ti makitam a mapasamak iti Daga, ituloymo latta ti agkanta.”

“Wen, Apo Lemuel,” kinuna ni Zul Nun.

Timmakderda. Idi ilaga ni Lemuel dagiti kanawan a ramayna kadagiti kanigid a ramay ni Zul Nun, ipagarup ti naud-udi a mapanda manen iti dakkel a teatro a kas idi immuna. Ngem kasla apagkirem laeng, naduktalan ni Zul Nun ti bagina ken ni Lemuel nga agtaktakderdan iti dakkel nga entablado. Nakasaganan ti lima gasut a kameng ti Orkestra. Iti likud ti Orkestra, sangaribu a kameng ti Boses ti nakatakder iti dua a linia. Maysa ni Aramel kadagiti kameng ti Boses.

Masmasdaaw ni Zul Nun a nangipalawlaw iti panagkitana. Agtatapawda iti law-ang! Ken nabalkotda iti lawag. Napno ti law-ang iti di mabilang a bituen. Adu pay ti layap.

Iti sango ti entablado, iti baba, makita ni Zul Nun ti Daga ken ti Bulan. Saanen nga umasul-bumerde ti maris ti Daga ken dagiti taawna. Nabalkot dagiti kontinente ken dagiti taaw iti nangisit a manto. No labsen ti agsao, saanen nga umang-anges ti Daga. Ket uray met ti Bulan kasla awanen ti lawag a nangbarikes kenkuana.

Nakaad-adu ti babassit a lawag, a kasla kulintaba, nga agturong ken aggapu iti Daga. Adu ti aggapu iti Daga nga agturong iti Bulan; adu met ti agpundo iti adayo a tangatang ti Daga.

“Dagita babassit a lawag,” kinuna ni Lemuel, “lugan dagiti gagayyemtayo. Ipanawda dita Daga dagiti simmuppiat iti pagayatan ti Impierno.”

Idi awanen ti makita ni Zul Nun a babassit a lawag nga agturong ken aggapu iti Daga, tinapik ni Lemuel ti abagana. “Agsaganakan,” kinunana.

Nagsagana ni Zul Nun. Sinangona ti Daga.

Sinango met ni Lemuel ti Orkestra ken ti Boses. Ket naipatayaben ti rugi ti piesa.

Iti amin a kabaelanna, kinanta ni Zul Nun ti piesa. Apagrugina pay laeng no ar-arigen, nakangngeg iti napigsa nga ungor manipud iti Daga, a kas man ‘tay dakkel nga ayup a nasugatan iti mortal.

Nagranetret ti Bulan. Kasla nagngariet pay.

Intuloyna ti nagkanta. Dinanggayan ti Orkestra dagiti balikasna. Nagtuloy ti pumigpigsa nga ungor ti Daga. Pimmigsa met ti ngariet ti Bulan.

Ket iti panagpangato ti ayugna, a sinurot met ti tokar ti Orkestra, nakitana ti panaggunay dagiti taaw a kasla mayakyakayak.

Simmaruno ti panagbettak dagiti aktibo ken nariing a bulkan iti planeta. Limmabaga a kasla dara dagiti kontinente kadagiti umap-apuy a pitak dagiti bulkan. Nagsaknap dagiti napuskol nga asuk dagiti bulkan. Kasla dayta metten ti inur-uray dagiti kimat: kimat aminen a suli ti Daga.

Naakas a namimpinsan ti manto a nangbalkot iti Daga, a dinalapus dagiti agsasallupang a bagyo ken dadakkel nga allawig.

Idi sumublat ti Boses nga agkanta, a dangdanggayan met latta ti Orkestra, naikkan ni Zul Nun iti apagbiit a panagsardengna nga agkanta, ket nakitana ti panagbusi dagiti taaw, a sinaruno ti pannakakiwarda.

Limned ti adu nga isla; nagpukawda lattan. Ken kasla adda ramay a mangramramas kadagiti kontinente ket nasinasinada.

Kasla bumtak ti barukong ni Zul Nun iti napalalo a ladingitna. Saanna a nadlaw nga agsangsangit gayamen.

Sineniasan ni Lemuel a dandani aggibusen ti paset ti Boses ket isu manen ti sumublat nga agkanta. Pinasimbengna ti riknana tapno di agbaliw ti timekna. Addan iti maudi a kakatlo ti piesa. Saanna a maibturan a kitaen dagiti sumaruno pay a buya iti Daga.

Napakidem idi allawatenna ti naggibusan ti Boses.

“Dika agkidem,” kinuna ni Lemuel.

Nagmulagat. Agpikapiken ti piesa. Iti panagpangato ti timekna, nagpangato met ti tokar, ket dimmanggay ti Boses. Kasla mapunno ti law-ang iti musika ken kanta.

Nakapigpigsa ti ungor ti Daga. Nakapigpigsa ti ngariet ti Bulan. Kas itay kunadan, maysa laengen a ngilaw ti di nagpirma ket bumtaken ti Daga ken ti Bulan!

Idi aggibus ti piesa, kasla napugsat nga anges a nagsardeng ti ungor ti Daga ken ngariet ti Bulan.

Naglusdoy lattan ni Zul Nun. Napukaw ti puotna.

Pinikpik ni Lemuel dagiti pingping ni Zul Nun. “Hoy, agriingkan!” kinunana.

Nagsubli ti puot ni Zul Nun.

“Nalpasen,” kinuna ni Lemuel. Binatakna a pinatakder ni Zul Nun. Immabay ni Aramel kadakuada. Naulimek ti Orkestra ken ti Boses.

Minatmatan ni Zul Nun ti Daga. Nagkalman daytoy.

“Adda pay nabati a nabiag dita Daga?” dinamag ni Zul Nun, ta malagipna ti pamiliana ken dagiti gagayyemna.

Nagtung-ed ni Lemuel. Intudona dagiti babassit a lawag a kasla kulintaba nga agsublin iti Daga. “Tao dagita, ken dadduma pay a nabiag iti Daga. Isuda ti mangirugi manen iti biag iti Daga.”

“Tao,” naitanamitim ni Zul Nun. Adda baro a namnama a nagbukar iti pusona ket nabang-aran.

“No dimo kayaten ti agsubli iti Daga,” kinuna ni Aramel, “mabalinmo ti agyan iti Langit.”

Pinagsinnublat ni Zul Nun a kinita da Lemuel ken Aramel, dagiti kameng ti Orkestra ken ti Boses. Umis-isem dagitoy nga agtungtung-ed. Kinitana manen ti Daga.

Nagwingiwing. “Saan,“ kinunana. “Pasetnak pay laeng ti Daga. Masapulnak. Agyamanak iti tulongyo… ken iti awisyo. Dumtengto met ti gundawayko nga umay ditoy. Dios-ti-agngina kadakay amin.” Nagtamed a sipapakumbaba.

“Ala, wen,” kinuna ni Lemuel. “Ditoytayon nga agsisina. Itulodnaka ni Aramel…”

Rinakep ni Zul Nun ni Lemuel.

Intayagna ti gemgemna a kas pammakada kadagiti kameng ti Orkestra ken ti Boses.

Iniggaman ni Aramel ti maysa a takiagna ket timmayabdan nga agpa-Daga.

Kasla layap ti peggesda a nagdalliasat iti law-ang. Linabasanda dagiti dadakkel a sasakyan ti law-ang a napno iti tao. Agpa-Daga met dagitoy.

Indisso ni Aramel ni Zul Nun iti rabaw ti maysa a turod. Matannawaganda iti baba ti turod dagiti nagdisso a sasakayan iti law-ang nga agidisdissaag kadagiti pasaheroda. Iti adayo pay a paset ti tanap, adu met ti sasakayan iti law-ang nga agsangpet ken nakadisson.

“Apo Aramel, nakalasat ngata ti pamiliak ken dagiti gagayyemko?”

Immisem ni Aramel. “Napintas a saludsod, ket sika laeng ti makasungbat.” Inseniasna ti baba ti turod. “Mabalinmo a kantaan ti panagpababam!”

“Wen, aya!” kinuna ni Zul Nun. Nairut ti panagdinnakulapda.

“Nabunga a pannakigasanggasat!” kinuna ni Aramel. Ket kasla kiremen a nagpukaw.

Saan a nagkanta ni Zul Nun bayat ti nainayad nga isasalogna iti turod. Pinilina a sinagawisiw ti umuna a piesa ti “Kanta ni Zul Nun.”—O

(Naipablaak iti Bannawag, Disiembre 28, 2009. Naipakada iti autor ti pannakaipaskilna itoy a website.)

---